Skontaktuj się

Odszkodowanie za błąd medyczny 

2 kwietnia 2026

Błąd medyczny to działanie lub zaniechanie personelu placówki medycznej. które jest sprzeczne ze wskazaniami wiedzy medycznej, a które powoduje uszczerbek na zdrowiu pacjenta. Jego skutki zmieniają codziennie funkcjonowanie, niejednokrotnie przekreślają rozwój zawodowy i osobisty, zmienia perspektywy na przyszłość. Polskie prawo przyznaje poszkodowanym pacjentom prawo do rekompensaty, zbiorczo nazywane – odszkodowanie za błąd medyczny. W rzeczywistości jest to cały zespół świadczeń odszkodowawczych za szkody i krzywdy jakich doznali pacjenci wskutek błędu personelu medycznego. Na tej stronie wyjaśniamy wszystko, co musisz wiedzieć – od definicji błędu medycznego, przez rodzaje roszczeń i możliwe drogi postępowania, aż po praktyczne wskazówki dotyczące przeprowadzania dowodów i terminów zgłaszania roszczeń o odszkodowanie, zadośćuczynienie, rentę czy zwrot kosztów leczenia i rehabilitacji. Omawiamy też szczególny rodzaj odszkodowania za błąd medyczny podczas porodu lub w okresie okołoporodowym.

  1. {number}

    Czym jest błąd medyczny i kiedy można mówić o winie?

    Orzecznictwo Sądu Najwyższego za błąd medyczny (błąd w sztuce lekarskiej) uznaje działanie lub zaniechanie osoby wykonującej zawód medyczny, sprzeczne z aktualną wiedzą i praktyką medyczną, które wyrządziło szkodę pacjentowi.

    Błąd medyczny może popełnić nie tylko lekarz – odpowiedzialność ponoszą również pielęgniarki, położne, ratownicy medyczni, diagności laboratoryjni, farmaceuci i anestezjolodzy.

    Wyróżniamy cztery podstawowe rodzaje błędów medycznych:

    Błąd diagnostyczny – nieprawidłowe rozpoznanie lub zaniechanie diagnostyki. Najczęstszy przykład to pominięcie zalecanych metod diagnostycznych lub nieprawidłowa ich interpretacja.

    Błąd terapeutyczny – wybór nieodpowiedniej metody leczenia, zastosowanie złej dawki leku, błędnie przeprowadzony zabieg operacyjny lub pozostawienie ciała obcego w ciele pacjenta.

    Błąd wykonawczy – nieprawidłowe wykonanie prawidłowo zaplanowanej procedury medycznej, np. uszkodzenie sąsiednich narządów podczas operacji.
     
    Błąd organizacyjny  – nieudzielenie pomocy w terminie, błędy w przekazywaniu pacjenta między oddziałami, niezapewnienie odpowiedniego monitorowania stanu pacjenta, brak odpowiedniego sprzętu medycznego lub leków.

    Ważne jest rozróżnienie błędu od powikłania, albowiem często lekarze usprawiedliwiają wystąpienie negatywnych skutków leczenia właśnie pojęciem powikłania. Powikłanie to niekorzystny wynik leczenia, który mógł nastąpić nawet przy w pełni prawidłowym postępowaniu. Błąd to skutek naruszenia standardów medycznych. Ustalenie tej granicy wymaga opinii biegłego sądowego i jest często sednem sporu w procesie.

  2. {number}

    Błąd medyczny przy porodzie lub w okrresie okołoporodowym

    Błąd medyczny przy porodzie lub w okresie okołoporodowym to nieprawidłowe działanie lub zaniechanie lekarza, położnej bądź innego członka personelu medycznego w trakcie okresu okołoporodowego – czyli od ostatniego trymestru ciąży – w trakcie porodu oraz przez pierwsze siedem dni życia dziecka. Nie każde powikłanie w tym okresie oznacza błąd – kluczowym kryterium jest to, czy postępowanie personelu było zgodne z aktualną wiedzą medyczną i standardami opieki.

    Do najczęstszych błędów okołoporodowych, które stają się podstawą skutecznych roszczeń odszkodowawczych, należą:

    • Brak odpowiedniej diagnostyki obrazowej (USG) skutkujące nierozpoznaniem niekorzystnego ułożenia płodu albo owinięcia pępowiną
    • nieprawidłowe monitorowanie tętna płodu (KTG), nierozpoznanie epizodów niedotlenienie mózgu noworodka,
    • nieprawidłowa kwalifikacja do porodu siłami natury lub zbyt późna decyzja o cesarskim cięciu, a także nieuzasadniona odmowa jego wykonania,
    • urazy mechaniczne noworodka – w tym porażenie splotu barkowego (uraz Erba) przy dystocji barkowej, wynikające z nieprawidłowego zastosowania technik
    • pominięcie lub błędna interpretacja wyników badań prenatalnych,
    • zbyt późne rozpoznanie zagrożenia życia płodu lub matki,
    • zakażenia w wyniku niedostatecznej higieny na sali porodowej.
  3. {number}

    Jakie roszczenia przysługują poszkodowanemu pacjentowi?

    Polskie prawo daje poszkodowanemu kilka odrębnych podstaw do dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody. W praktyce w jednej sprawie można łączyć wiele a nawet wszystkie poniższe roszczenia.

    Zadośćuczynienie – jednorazowe świadczenie pieniężne za krzywdę niemajątkową: ból, cierpienie fizyczne i psychiczne, trwałą niepełnosprawność, utratę radości życia, niemożność wykonywania dawnych aktywności, perspektyw rozwoju, etc.   Każda sprawa oceniana jest indywidualnie.

    Odszkodowanie – zwrot wszelkich wydatków poniesionych w związku z następstwami błędu:

    • koszty leczenia i rehabilitacji,
    • zakupu sprzętu ortopedycznego i pomocniczego,
    • dostosowania mieszkania do potrzeb osoby z niepełnosprawnością,
    • kosztów dojazdów,
    • opieki osób trzecich,
    • utraconych zarobków.

    Renta  – miesięczne świadczenie z tytułu zwiększonych potrzeb (stałe koszty leczenia, rehabilitacji, opieki) lub zmniejszenia widoków na przyszłość (niemożność powrotu do wyuczonego zawodu, obniżona zdolność do zarobkowania, utrzymania dotychczasowego standardu życia). Renta może być zasądzana czasowo lub dożywotnio.

    Roszczenia po śmierci pacjenta – jeśli skutkiem błędu medycznego jest śmierć pacjenta (płodu przy porodzie), najbliżsi członkowie rodziny mają prawo do:

    • zadośćuczynienia za naruszenie dobra osobistego w postaci więzi rodzinnej,
    • stosownego odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej,  oraz
    • renty alimentacyjnej dla osób, wobec których zmarły miał obowiązek alimentacyjny.

    Zadośćuczynienie za naruszenie praw pacjenta
    – odrębne roszczenie, które przysługuje nawet wtedy, gdy zabieg przebiegł pomyślnie, ale naruszono prawa pacjenta, np.: prawo do informacji, do dokumentacji, do intymności, godnego traktowania.

  4. {number}

    Jak udowodnić błąd medyczny?

    Sprawy o odszkodowanie za błąd medyczny należą do najtrudniejszych procesów odszkodowawczych.

    Bardzo często konieczna jest uprzednia konsultacja z ekspertami z poszczególnych dziedzin medycyny, aby określić potencjalne obszary analizy i źródła zaniedbań.

    Kluczowe elementy, które budują podstawę roszczenia, to:

    Dokumentacja medyczna – dokumentacja lekarska oraz opieki pielęgniarskiej, historia leczenia, karta porodu, zapisy KTG, historia choroby matki, wpisy dotyczące noworodka dokonywane przez neonatologa, badania obrazowe, badania krwi pępowinowej, itd.

    Zeznania świadków – czasami może  być wskazana przesłuchani personelu medycznego, osoby towarzyszących czy innych pacjentów.

    Opinia biegłego – to z reguły najważniejszy dowód, choć bywają, odosobnione przypadki, gdy jego  przeprowadzenie nie jest konieczne. Kluczowym jest dobór specjalności biegłego oraz sformułowanie właściwych pytań. Sąd nie działa tutaj samodzielnie, obowiązek wskazania specjalziacji i pytań spoczywa na inicjującym proces.

  5. {number}

    Co powinienem zrobić, jeśli podejrzewam błąd medyczny?

    Nie ma jednego modelu postępowania, jest to w dużym stopniu zależne od okoliczności sprawy. Dlatego tak ważnym jest aby konsultować przyapdek ze specjalistami już na samym początku. Na pewno jednak należy:

    • zabezpieczyć dokumentację medyczną, a w tym także karty opieki pielęgniarskiej, ze wszystkich placówek medycznych, w których poszkodowany był leczony
    • Czasami może być niezbędne inicjowanie postępowania karnego w celu szybkiego zabezpieczenia dokumentacji, ale zasadniczo nie jest to konieczne dla dochodzenia roszczeń odszkodowawczych
    • należy uzyskać w oryginale wyniki wszystkich badań obrazowych (np. USG, MRI, TK)
    • wskazanym jest zgromadzenie danych adresowych potencjalnych świadków
    • dokumentowanie dat wszelkich wizyt ws. konsultacji medycznych, rehabiliacji, fizjoterapii
    • gromadzenie dokumentów potwierdzających wydatki poczynione na wizyty lekarskie, dojazdy do lekarza, na rehabilitacje, zakupu leków, środków opatrunkowych i higienicznych, itp.
  6. {number}

    Ile czasu masz na dochodzenie odszkodowania za błąd medyczny?

    Termin przedawnienia to jeden z najczęściej pomijanych elementów w sprawach o błąd medyczny. Jego upływ oznacza utratę prawa do dochodzenia roszczenia bez względu na stopień winy placówki.

    Ogólna zasada: roszczenia przedawniają się po 3 latach od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia, jednak nie później niż 10 lat od dnia zdarzenia powodującego szkodę.

    W błędach okołoporodowych roszczenia przedawniają się następująco:

    Roszczenia matki i ojca – roszczenia przedawniają się 3 lata od dnia, w którym dowiedzieli się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej do jej naprawienia, lecz nie później niż 10 lat od zdarzenia (np. porodu).

    Roszczenia dziecka - roszczenia przedawnia się po upływie 2 lat od uzyskania pełnoletności, czyli np. w przypadku porodu - w terminie 20 lat od dnia narodzin.

    Kwestie przedawnienia warto skonsultować z prawnikiem, albowiem przepisy przewiduje szereg okoliczności, które skutkują przerwą lub zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Także określenie momentu, w którym znana jest osoba odpowiedzialna także może mieć wpływ na początek biegu terminów przedawnienia.

    Ważne: odkładanie sprawy nie jest wskazane, albowiem jeśli niezbędne będzie przesłuchanie świadków to upływ czasu powoduje, że pamięć ulega zatarciu i trudniej będzie udowodnić okoliczności popełnienia błędu

  7. {number}

    Jak przebiega dochodzenie odszkodowania za błąd medyczny– krok po kroku

    Skuteczne dochodzenie odszkodowania za błąd to kilkuetapowy proces, który warto prowadzić z pomocą wyspecjalizowanej kancelarii. To są naprawdę trudne sprawy.

    Krok 1 – bezpłatna analiza sprawy

    Przesyłasz nam dostępną dokumentację medyczną lub opisujesz zdarzenie. Oceniamy wstepnie, czy zachodzą przesłanki do roszczenia.

    Krok 2 – pozyskanie pełnej dokumentacji oraz informacji o ubezpieczeniu

    Jeśli nie dysponujesz dokumentacją, zgromadzimy ją w na podstawie twojego pełnomocnictwa, a następnie analizujemy ją we współpracy z naszymi ekspertami medycznymi. Na tym etapie wskazanie jest uzyskanie z placówki medycznej informacji o nr polisy ubezpieczenia OC placówki medycznej oraz personelu, co do działań którego mamy zastrzeżenia.

    Krok 3 – gromadzenie pozostałych dowodów, wybór ścieżki postępowania

    Gromadzimy dowody pozwalające ustalić poziom uszczerbku na zdrowiu, perspektywy na przyszłość, wydatki jakie poniosłeś i będziesz ponosić w przyszłości. Systematyzujemy je w grupy roszczeń i oceniamy z jakimi roszczeniami wystąpić.

    Krok 4 – Zgłoszenie szkody i negocjacje z ubezpieczycielem

    Przygotowujemy zgłoszenie roszczeń wraz z wnioskami dowodowymi. Monitorujemy postępowanie w ramach tzw. likwidacji szkody, które prowadzi ubezpieczyciel, prowadzimy negocjacje.

    Krok 5 – ugoda lub spór ubezpieczycielem

    Uzyskujemy decyzję o wypłacie świadczeń lub negocjujemy ugodę. Jeśli ubezpieczyciel wydaje decyzję odmawiającą wypłaty świadczeń odszkodowawczych przygotowujemy odwołanie wskazując dodatkowe argumenty lub zgłaszając nowe dowody,

    Krok 6 – postępowanie sądowe

    W przypadku odmowy wypłaty odszkodowania przygotowujemy i uzgadniamy z tobą koncepcję procesu, jego słabe i mocne strony oraz ryzyka. Przygotowujemy pozew i kierujemy do sądu wraz z całym wachlarzem dowodów.

     

  8. {number}

    Dlaczego warto działać z wyspecjalizowaną kancelarią prawną?

    Sprawy o błąd medyczny to jedne z najtrudniejszych postępowań odszkodowawczych. Wymagają nie tylko wiedzy i doświadczenia procesowego, ale także umiejętności oceny zdarzeń czysto medycznych, współpracy z ekspertami, ich prawidłowego doboru, taktyki postępowania w negocjacjach z ubezpieczycielem. Bardzo często w tych postępowania nie ma możliwości przeprowadzenia bezpośredniego dowodu związku zaniedbania personelu ze skutkami. Trzeba wówczas umiejętnie doprowadzić do istnienia dowodu nieprawdopodobieństwa innych przyczyn wystąpienia skutków (tzw. dowód prima facie).

    Samodzielne prowadzenie takiej sprawy jest prawnie możliwe, ale w praktyce znacząco obniża szanse na godziwe świadczenia odszkodowawcze (zadośćuczynienie, odszkodowanie czy rentę).
    Dlaczego my?

    • Od ponad 25 lat zajmujemy się tego rodzaju sprawami.
    • Dysponujemy unikalnym doświadczeniem z obu stron procesu reprezentując zarówno poszkodowanych jak i ubezpieczycieli.
    • Rocznie prowadzimy kilkaset postępowań odszkodowawczych, co daje nam znaczącą przewagę doświadczenia.

    FAQ - najczęstsze pytania

    • Samodzielna ocena jest bardzo trudna, bo wymaga wieloaspektowej analizy dokumentacji medycznej oraz konfrontacji tego materiału ze standardami i  wytycznymi wiedzy medycznej. Trzeba zestawić poszczególne wpisy w dokumentacji medycznej z wytycznymi i standardami i spróbować zbudowac ciag logiczny przyczyn prowadzących do negatywnego wyniku leczenia. Oferujemy bezpłatną wstępną ocenę każdej sprawy na podstawie opisu zdarzenia i dostępnej dokumentacji.

    • Jeśli błąd wynika np. z wadliwej organizacji opieki odpowiada szpital, a asekuruje go ubezpieczyciel. Jeśli jest to błąd wykonawczy albo diagnostyczny lekarza jego odpowiedzialność jest zależna od formy jego zatrudnienia. Na przykład, jeśli był pracownikiem etatowym szpitala, odpowiada głównie szpital jako pracodawca. Jeśli pracował na kontrakcie (własna działalność gospodarcza), możliwa jest solidarna odpowiedzialność lekarza i szpitala.

      W praktyce w każdej sytuacji lekarz i szpital są asekurowanie przez ubezpieczyciela i odszkodowanie wypłaca ubezpieczyciel z obowiązkowej polisy OC. Może się jednak zdarzyć, że suma ubezpieczenia jest zbyt niska i nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich roszczeń. Wówczas wymaga to pozywania kilku podmiotów solidarnie (in solidum).

    • Tak. W zależności od formy zatrudnienia lekarza odpowiedzialność spoczywa na szpitalu (gdy lekarz był pracownikiem etatowym) lub solidarnie na szpitalu i lekarzu (gdy pracował na kontrakcie). Szpital jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem OC, co w praktyce oznacza, że to ubezpieczyciel wypłaci odszkodowanie. Zmiana personelu nie wygasza roszczeń wobec placówki.

    • Do wstępnej analizy wystarczy opis zdarzenia i dostępna dokumentacja medyczna (karta informacyjna ze szpitala, historia leczenia, historia ciąży, karta porodu, wyniki nadań diagnostycznych, wyniki badań dziecka). Jeśli nie masz pełnej dokumentacji to pełną dokumentację medyczną i opieki pielęgniarskiej pozyskamy w Twoim imieniu, że wszystkich placówek medycznych, w których byłeś leczony. Podobnie pozyskamy także informacje o nr polis ubezpieczeniowych szpitala i lekarzy.

    • Statystycznie sprawa sądowa trwa od 2 do 5 lat. Głównymi czynnikami wpływającymi na czas oczekiwania na wyrok są stopień skomplikowania zagadnienia, liczba specjalistycznych opinii, liczba świadków, którzy mają być przesłuchani, itp.

      Postępowanie sądowe może i niejednokrotnie powinny poprzedzać negocjacje z ubezpieczycielem czy mediacje prowadzone np. przed Komisją Nadzoru Finansowego. W sprawach szczególnie skomplikowanych i wątpliwych co do ustalenia odpowiedzialności może to być ścieżka pozwalające na zawarcie ugody, która ze swej natury jest wzajemnym ustępstwem obu stron.

    • Tak. W przypadku roszczeń dzieci termin przedawnienia nie może skończyć się wcześniej niż 2 lata po uzyskaniu pełnoletności. Jakkolwiek upływ czasu ogranicza możliwości przeprowadzenia niektórych dowodów (np. zeznań świadków personelu), ale formalnie nie ma przeszkód do zainicjowania sprawy. Wymagać to będzie z zgromadzenia archiwalnej dokumentacji medycznej oraz oceny przypadku z perspektywy standardów medycznych istniejących w dacie pobytu w szpitalu.

    • Tak. Zgoda na zabieg obejmuje akceptację ryzyk, które nie wynikają z błędu medycznego lecz nie dających się przewidzieć powikłań, nieprzewidzianych reakcji organizmu. Podpisanie przez pacjenta zgody na zabieg nie wyłącza odpowiedzialności szpitala za błąd w wykonaniu zabiegu.

      Co więcej istotne jest także w jakich warunkach i przy jakich pouczeniach zgoda została udzielona. Zgoda na zabieg musi być świadoma, z przedstawieniem istotnych ryzyk, np. niekorzystnego uksztaltowania anatomicznego  czy nie dającej się przewidzieć reakcji organizmu, ale nie wynikających z zaniedbania personelu.

    • Tak. Najbliżsi członkowie rodziny mają prawo do kilku odrębnych roszczeń: zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej, stosownego odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej oraz renty.

    • Zasada: szpital powinien przechowywać dokumentację medyczną przez 20 lat od ostatniego wpisu.

      Wyjątki od zasady: dokumentacja dzieci poniżej 2. roku życia powinna być faktycznie przechowywana przez– 22 lata, a dokumentacja dotycząca zgonu wskutek uszkodzenia ciała – 30 lat. Jednocześnie wyniki badań RTG znajdujące się poza dokumentacją powinny być przechowywane przez  – 10 lat.

      Nie należy zwlekać z wnioskiem o pozyskanie dokumentacji medycznej. Chodzi nie tylko o to, że wskutek upływu czasu powstaje ryzyko jej zdekompletowania, np. wskutek pożaru, zalania, etc. ale także o to, ze na jej podstawie może powstać potrzeba przesłuchania świadków. A im dłuższy czas od zdarzenia do przesłuchania tym bardziej pamięć ulega zatarciu.

    Przeczytaj także

    Wróć do bazy wiedzy
    Maksymalnie 1000 znaków