Sukcesja w firmie rodzinnej 

Fundacja Rodzinna to rewolucyjne narzędzie (dostępne od 2023 r.), które pozwala na akumulację majątku firmowego i prywatnego w jednym podmiocie, z ustalonymi systemem wsparcia dla beneficjentów fundacji, tj. najczęściej członków rodziny.

• Zaleta: Majątek fundacji nie wchodzi do masy spadkowej, co eliminuje ryzyko rozdrobnienia firmy między skłóconych spadkobierców. Pozwala jednak zachować stałe źródło dochodu dla członków rodziny niezaangażowanych w bezpośrednie zarządzanie biznesem. Ma sens w przypadku wielu źródeł przychodów i przy pewnej ich skali co powinno analizować się indywidualnie pokazując jakie będą skutki w alternatywnych rozwiązaniach.

Sytuacja jest krytyczna: wygasa NIP, konta bankowe zostaną zablokowane z chwilą powzięcia wiedzy przez bank o śmierci właściciela, wszelkie umowy, w tym także umowy o pracę rozwiązują się z mocy prawa, a koncesje wygasają. De facto firma przestaje istnieć w jeden dzień.

• Rozwiązanie: Powołanie zarządcy sukcesyjnego pozwala na kontynuowanie działalności nawet przez 2 lata po śmierci właściciela.

To klasyczny problem, dotyczący nie tylko firm rodzinnych, ale także większości spółek. O to należy zadbać już na etapie przygotowania umowy spółki z o.o.

• Nasza metoda: Wprowadzamy do umowy spółki specyficzne zapisy ograniczające wstąpienie do spółki spadkobierców lub wymagające zgody pozostałych wspólników. Łączymy to z systemem spłat (wykupu udziałów), aby rodzina zmarłego wspólnika była zabezpieczona finansowo, ale nie miała wpływu na zarządzanie.

W ramach tzw. zerowej grupy podatkowej (najbliższa rodzina), darowizna firmy lub udziałów może być całkowicie zwolniona z podatku.

• Uwaga: Warunkiem jest zgłoszenie do urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy. W przypadku przedsiębiorstwa (ZCP) należy też brać pod uwagę skutki w podatku PIT i VAT – nasze audyty eliminują ryzyko „domiaru” podatkowego.

W takich sytuacjach, jeśli syn jest także udziałowcem, należy zastosować mechanizm uprzywilejowania udziałów, system uprawnień kontrolnych, tj.  akceptacji przez zgromadzenie wspólników lub radę nadzorczą określonych typów transakcji z prawem weta dla seniora.

Zachowek to roszczenie pieniężne spadkobierców, którzy zostali pominięci w testamencie. Jeśli firma jest głównym składnikiem majątku, konieczność wypłaty zachowku może mieć wpływ na płynność finansowa, jeśli spadkobierca, który odziedziczył firmę będzie zobowiązany do wypłaty zachowku. To może zmusić spadkobiercę sprzedaży części majątku co może mieć znaczenie dla funkcjonowania firmy.

• Rada: tego rodzaju sytuacje należy przewidywać w przypadku dokonywania rozporządzeń w testamencie. Warto konsultować testament z prawnikiem. Rozwiązaniem w takich przypadkach może być formuła fundacji rodzinnej lub rozdysponowanie całości majątku za życia w drodze rozsądnie ułożonych miedzy członków rodziny darowizn.

Tak, spadkobierca przejmuje zarówno aktywa, jak i pasywa. Analiza sytuacji firmy może mieć znaczenie z punktu widzenia decyzji spadkobierców o przyjęciu spadku wprost czy z dobrodziejstwem inwentarza lub nawet odrzuceniu spadku.

• Nasze wsparcie: Pomagamy w przeprowadzeniu audytu zadłużenia i wdrożeniu struktur (np. spółki z o.o.), które ograniczają odpowiedzialność osobistą sukcesora za przyszłe zobowiązania.