Skontaktuj się

Odszkodowanie za niewykonanie i nienależyte wykonanie umowy

2 kwietnia 2026

Gdy kontrahent nie dostarcza towaru na czas, porzuca plac budowy, wykonuje usługę wadliwie, opóźnia się z zakończeniem robót, oznacza to dla twojej firmy dezorganizacje pracy, straty finansowe, stratę czasu. Polskie prawo oferuje szereg narzędzi naprawczych, a w tym odszkodowanie za niewykonanie i nienależyte wykonanie umowy  Na tej stronie wyjaśniamy w jaki sposób realizować swoje uprawnienia wynikające z zawartej umowy.

  1. {number}

    Niewykonanie a nienależyte wykonanie umowy - różnice

    Właściwa kwalifikacja problemu determinuje strategię procesową, zakres możliwych roszczeń i terminy przedawnienia.

    • Niewykonanie umowy: to sytuacja, gdy świadczenie w ogóle nie zostało spełnione (np. brak dostawy, porzucenie budowy). W takiej sytuacji głównie masz prawo do odstąpienia od umowy i żądania odszkodowania za straty wynikające z konieczności zawarcia kontraktu z innym dostawcą, w innych termiach realizacji.
    • Nienależyte wykonanie (art. 471 k.c.): to sytuacja, gdy umowa została zrealizowana, ale wadliwie, nieterminowo, niezgodnie z warunkami, ze specyfikacjami technicznymi.

    Ważna uwaga: W obu przypadkach musimy wykazać trzy elementy: fakt naruszenia warunków umowy, precyzyjną wysokość szkody oraz związek przyczynowy. Wbrew pozorom w każdym z wymienionych przypadków dowody będą musiały być odmienne. W przypadku nienależytego wykonania umowy prawie zawsze niezbędne będzie przeprowadzenie opinii biegłego.

  2. {number}

    Jak budujemy twoją przewagę? (Proces działania)

    Nie czekamy na proces – zabezpieczamy twoje roszczenia od pierwszego dnia. Celem jest zapobiegać sporom sądowym. Dlatego proces działania obejmuje:

    • Przygotowanie kontraktu: najbardziej optymalnym dla klienta jest, kiedy korzystając z naszego doświadczenia skonstruujemy umowę dedykowaną dla jego potrzeb przewidując możliwe ryzyka na etapie jej realizacji;
    • Negocjacja kontraktu: kształtujemy wzajemne relacje stron już na etapie przed podpisaniem umowy
    • Monitoring wykonania: uprzedzamy spór, wyjaśniamy, spotykamy się w trakcie realizacji kontraktu, przygotowujemy korespondencję
    • Audyt Dokumentacji: Jeśli klient pojawia się już w zaawansowanym sporze analizujemy umowę, przepływ korespondencji, maile, SMS-y, dokumentacje techniczną. Przygotowujemy koncepcję prowadzenia sprawy.
    • Negocjacje: To ostatni moment, aby spróbować znaleźć kompromis. A wezwanie do zapłaty to pierwszy dokument procesowy.
    • Pozew i zabezpieczenie roszczenia: dokonujemy audytu firmy przeciwnika. Jeśli widzimy, że jego kondycja majątkowa stwarza ryzyko braku zaspokojenia roszczeń przygotowujemy wraz z pozwem wniosek o zabezpieczenie roszczeń, np. przez zajęcie rachunków bankowych, wpis zastawu czy hipoteki.
  3. {number}

    Konsekwencje niewykonania lub nienależytego wykonania umowy

    Konsekwencją niewykonanie lub nienależytego wykonania umowy jest powstanie po drugiej stronie różnych uprawnień. Jakie to uprawnienia?

    • Żądanie wykonania umowy - niekiedy w interesie drugiej strony będzie konsekwentne domaganie się wykonania umowy. Rzecz jednak w tym, że od charakteru zobowiązania będzie zależało czy jest to możliwe. Jeśli jedna strona nie chce przenieść własności nieruchomości to druga strona może to wymusić inicjując postępowanie sądowe zastępujące oświadczenia sprzedającego przed notariuszem. W przypadku zaś gdy zobowiązanie polega na wybudowaniu budynku zmuszenie wykonawcy do podjęcia prac jest niemożliwe.  Wówczas trzeba korzystać z innych instrumentów.
    • Odstąpienie od umowy - jeśli strona nie chce wykonać umowy, albo mimo wielokrotnych wezwań wykonuje umowę nienależycie druga strona może od tej umowy odstąpić i dochodzić roszczeń  o zwrot tego co zapłaciła oraz o odszkodowanie. Od treści umowy będzie zależało, czy zaistnieją warunki umowne czy też ustawowe do odstąpienia od umowy.
    • Odszkodowanie – poszkodowany może domagać się rekompensaty za poniesione straty. Czego one mogą dotyczyć? np. wyższych kosztów wykonanie prac, które nie zostały wykonane. kosztów wynajęcia nieruchomości zastępczej na czas prac, kosztów wadliwie wykonanych prac jeśli zobowiązany do bezpłatnej naprawy odmówił ich wykonania, itp.
    • Kary umowne – kary są tzw. surogatem odszkodowania, możliwym do zastosowania jeśli umowa je przewiduje. Mogą należeć się za opóźnienie wykonania umowy, odstąpienie od jej wykonania, nie dostarczenie wymaganych dokumentów (np. instrukcji, certyfikatów, dokumentacji powykonawczej), itp. W zależności od tego jak jest skonstruowana umowa, poszkodowany może domagać się zarówno kar umownych jak i odszkodowania uzupełniającego, o ile umowa dopuszcza taka sytuację.

    Ważna uwaga: To jakie roszczenia będzie można faktycznie sformułować będzie w całości zależne od okoliczności danej sprawy i od treści umowy łączącej strony. Dlatego tak ważnym jest prawidłowe skonstruowanie umowy, w sposób przewidujący różne przypadki, które mogą zaistnieć w toku jej realizacji.

     

    FAQ - najczęstsze pytania

    • Tak. Podstawą prawną jest art. 471 k.c. Musisz jednak precyzyjnie udowodnić wszystkość niesionej szkody za pomocą faktur, rachunków czy opinii rzeczoznawcy.

    • Musisz wykazać trzy elementy łącznie: (1) fakt nienależytego wykonania zobowiązania – konkretne działanie lub zaniechanie dłużnika sprzeczne z treścią umowy, (2) powstanie szkody majątkowej – zarówno straty rzeczywistej (art. koszt usunięcia wad przez inny podmiot), jak i utraconych korzyści, (3) adekwatny związek przyczynowy między naruszeniem a szkodą.

    • To zależy od treści umowy. Kara umowna stanowi zryczałtowane odszkodowanie i z założenia wyczerpuje roszczenia o odszkodowanie, chyba że strony w umowie przewidziały, że strona może dochodzić odszkodowania uzupełniającego  (art. 484 § 1 k.c.). Jeśli szkoda okaże się wyższa niż zastrzeżona kara, a umowa przewiduje odszkodowania uzupełniające, możesz domagać się różnicy.

    • Tak. Choć nie zawsze będzie to miało postać odszkodowania, czasami mogą to być roszczenia o naprawę lub wymianę rzeczy, urządzenia, podzespołu. Podpisanie protokołu odbioru nie pozbawia inwestora roszczeń z tytułu wad ukrytych – czyli takich, których nie można było stwierdzić przy zachowaniu należytej staranności podczas odbioru.

    • Zasadniczo wystąpienia siły wyższej wyłącza możliwość przypisania komuś odpowiedzialności na zasadzie winy. Ciężar dowodu spoczywa jednak na tej osobie. Wówczas precyzyjnej analizujemy trzeba poddać okoliczności, ustalić, czy mają one charakter nadzwyczajny i nieprzewidywalny, wynikający z zdarzeń losowych oraz ustalić, czy mają one związek z opóźnieniem.

    • Tak, utracone korzyści (lucrum cessans) są elementem szkody objętej odpowiedzialnością kontraktową (art. 361 § 2 k.c.). W praktyce mogą to być np. utracony czynsz z wynajmu lokalu, który nie mógł być zasiedlony z powodu opóźnienia robót, lub utracony przychód z hotelu nieotwartego w planowanym terminie. Trudność polega na udowodnieniu zarówno realności utraconych korzyści, jak i ich wysokości. Sądy wymagają tu dowodów na potwierdzenie spodziewanych korzyści, tj. np. rezerwacje, przedwstępne umowy najmu, prognozy poparte danymi rynkowymi.

    • Zdecydowanie przed. Na tym etapie dokonuje się wyboru roszczenia, które, jeśli nie zostanie zaspokojone dobrowolnie będzie przedmiotem sporu sądowego. Wezwanie do zapłaty jest pierwszym dokumentem procesowym i kształtuje całą późniejszą narrację sprawy: precyzuje roszczenie, wyznacza termin, od którego biegną odsetki, i stanowi dowód próby polubownego rozwiązania sporu. Wadliwe wezwanie (np. błędna podstawa prawna, zaniżona kwota, brak terminu) może osłabić Twoją pozycję lub wręcz zaszkodzić sprawie.

    Maksymalnie 1000 znaków