Choć w mowie potocznej używa się tych pojęć zamiennie, to od strony prawnej są to dwa różne świadczenia.
Odszkodowanie ma na celu naprawić szkodę majątkową. Taką, która jest policzalna, np.: koszty leczenia, rehabilitacji, dojazdów na rehabilitację, utracone zarobki.
Zadośćuczynienie ma zrekompensować szkodę niemajątkową, tj. krzywdę, cierpienia fizyczne i psychiczne, odbierane bardzo indywidualnie, subiektywnie. Dlatego jest ono bardzo zindywidualizowane i mimo podobnych obrażeń jakie odniosą dwie takie same osoby każda z nich może uzyskać inną kwotę zadośćuczynienia z uwagi na inny poziom osobistego cierpienia, radzenia sobie z tym cierpieniem, długotrwałości wychodzenia z tego stanu, itp.
W orzecznictwie sądów wprost wskazuje się, że o wysokości zadośćuczynienia zindywidualizowany rozmiar doznanej krzywdy (wyrok SA w Krakowie z 27.01.2026 r., I ACa 2087/22).
Celem zadośćuczynienia jest złagodzenie przeżyć poszkodowanego, a nie ukaranie sprawcy szkody, np. sprawcy wypadku.
Zadośćuczynienie ma postać jednorazowego świadczenia. Natężenie cierpienia fizycznego i psychicznego ma wpływ na wysokość zadośćuczynienia.
W jednej sprawie poszkodowany może zatem uzyskać zarówno odszkodowanie jak i zadośćuczynienie, albowiem pełnią one odmienne funkcje, rekompensując różne postaci szkody.